KATOLIČKA CRKVA – BEOGRADSKA NADBISKUPIJA

bg1_rgbBeograd se kao biskupija spominje još u IV. stoljeću, kada su na teritoriji Srbije postojale i biskupije: Semendrija (Smederevo), Viminacijum (Kostolac), Naissus (Niš), Ramesijana (Bela Palanka), koje su spadale pod jurisdikciju metropolije Sirmium (Srijemska Mitrovica). Metropoliji Sirmium, u to vrijeme pripadale su i provincije: Panonija, Dalmacija, Mezija (današnje Srbija i Bugarska), Dacija (današnja Crna Gora), Dardanija i Prevaltanija (današnje Kosovo i Makedonija) i Makedonija (današnja severna Grčka).
U Vatikanskom arhivu može se pronaći podatak o postojanju Beogradske biskupije u vrijeme vladavine Bugara nad Beogradom u X. stoljeću. Nakon crkvenog raskola 1054. godine, postoje kako katolička biskupija tako i pravoslavna eparhija, koja je bila pod jurisdikcijom Ohridske arhiepiskopije.
Krajem XII. stoljeća, Beogradska biskupija nalazila se pod jurisdikcijom kaločkog nadbiskupa. Kaloč je bio centar crkvene uprave u Ugarskoj.
Do XV. stoljeća teritorija Biskupije obuhvaćala je: Mačvu, u kojoj je postojalo više župa, te Beograd, Smederevo i Golubac.
U srednjem vijeku na teritoriji Srbije postojao je veliki broj katoličkih župa: Valjevo, Crnča, Plana, Kovači, Livađa, Zaplanje, Koporići, Ostraće, Belasica, Brvenik, Gradac, Rogozno, Novi Pazar, Pljevlja, Prokuplje, Brskovo, Rudnik, Novo Brdo, Janjevo, Priština, Trepča, Prizren, Peć i Skoplje. To su bila rudarska i trgovačka mjesta u kojima su živjeli saski, dubrovački, dalmatinski, venecijanski,talijanski rudari i trgovci.
Jurisdikciju nad katoličkim pukom u Srbiji vršio je barski nadbiskup, koji je nosio titulu »primas Srbije«. U XV. stoljeću ova titula pripadala je kotorskom biskupu, a u vreme turske vladavine preuzeo ju je dubrovački biskup. I danas barski nadbiskup nosi titul »primas Srbije«.
U vrijeme austrijske vladavine nad današnjom užom Srbijom – od 1687. do 1699. i od 1718. do 1739. godine – ponovo je uspostavljena Beogradska biskupija, koja je između 1720. i 1739. nosila naslov Beogradsko-smederevska biskupija.
Od 1739. postoje samo titularni biskupi i apostolski administratori i takvo stanje traje sve do 1924. godine.
Godine 1851. papa Pio IX. postavio je đakovačkog biskupa Josipa Juraja Strossmayera za apostolskog vikara za cijelu Kneževinu, odnosno Kraljevinu Srbiju, u kojoj je tada živjelo oko 10.000 katolika. Međutim, došlo je do sukoba između Strossmayera i austrougarskih vlasti oko postavljanja svećenika-župnika i gradnje crkava. S razvitkom ekonomskih veza između Srbije i Austro-Ugarske i gradnjom željeznice Beograd–Niš–Vranje, osamdesetih godina XIX. stoljeća u Srbiju dolaze stručnjaci i radnici katoličke vjere, većinom Nijemci, Francuzi i Talijani.
U Kraljevini Srbiji u to vrijeme postojale su tri župe: Beograd, Niš i Kragujevac. Prva crkva izgrađena je u Nišu 1887. g. U Beogradu je u to vrijeme živjelo preko 5000 katolika, a postojala je samo jedna kapelica, i to u zgradi austrougarskog poslanstva.
Godine 1914. između Kraljevine Srbije i Svete stolice sklopljen je Konkordat kojim je ustanovljena Beogradska nadbiskupija. Pod jurizdikciju Nadbiskupije pripadala je i sufraganska Skopska biskupija. Prvi nadbiskup, Rafael Rodić, došao je na službu 1924. godine. Nakon Rafaela Rodića, Beogradsku nadbiskupiju vodili su: Josip Ujčić (1936–1964), Gabrijel Bukatko (1964–1980), Alojzije Turk (1980–1986), Franc Perko (1986–2001) i sadašnji nadbiskup Stanislav Hočevar, koji je za beogradskog nadbiskupa imenovan 31. III 2001. godine.
Površina današnje nadbiskupije iznosi oko 50.000 km2 i obuhvata cijelu Srbiju bez Vojvodine i Sanžaka, a broji oko 40.000 vjernika.
Papa Ivan Pavao II formirao je 1986. godine Beogradsku metropoliju, kojoj pripadaju Subotička i Zrenjaninska biskupija.
Godine 1997. formirana je Biskupska konferencija Jugoslavije, u kojoj je šest biskupa: zrenjaninski, subotički, barski, kotorski, prizrenski apostolski administrator i beogradski, koji je ujedno i predsjednik BK.
Biskupska konferencija u današnjem obliku obrazovana je 2001. g. kao Međunarodna biskupska konferencija svetih Ćirila i Metodija i sačinjavaju je biskupije Srbije, Crne Gore i Makedonije.
Nadbiskupija je podijeljena na 16 župa: šest župa u Beogradu, uz župe u Valjevu, Šapcu, Boru, Zaječaru, Nišu, Kraljevu, Kragujevcu, Kruševcu, Smederevu i Ravnoj Reci. U okviru kragujevačke župe nalazi se kapelica u Kruševcu, a u okviru Ravne Reke kapelice u Užicu i Vrnjačkoj Banji.
Pored dijecezanskih svećenika, u Beogradskoj nadbiskupiji djeluju i redovnici: franjevci Provincije Bosne Srebrene, lazaristi Slovenske provincije, isusovci Hrvatske provincije i salezijanci Slovenske provincije. Tu su i redovnice: milosrdnice, usmiljenke, Isusove male sestre i zajednica sestara službenica Bezgrešne Djevice Marije. Djeluju i dva laička pokreta: Pokret fokolara i Neokatekumenski put.